In Nederland hebben we de laatste jaren stevig ingezet op het versterken van de basisvaardigheden, onder andere met het Masterplan Basisvaardigheden. PISA heeft een andere focus, met onder meer wetenschappelijke en wiskundige geletterdheid. Natuurlijk vertonen deze aandachtsgebieden ook samenhang. Zo draagt het wendbaar kunnen rekenen met de basisbewerkingen (optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen) bij aan een bredere bèta-geletterdheid.

We zien aan de resultaten van PISA 2025 dat de doorwerking van deze extra aandacht voor basisvaardigheden, zoals die wordt uitgevoerd binnen het Masterplan Basisvaardigheden, nog niet direct zichtbaar is. Dat mag overigens niet tot gevolg hebben dat die aandacht verminderd zou moeten worden. Juist een goede samenhang tussen verschillende vaardigheden (‘basis’ en ‘toegepast’) blijft essentieel. Dit komt ook terug in de manier waarop PISA naar vaardigheden kijkt en is eveneens goed beschreven in de kerndoelen.

Daarom een oproep aan onszelf, aan docenten en opleiders én aan de bouwers van het curriculum: breng betere samenhang aan tussen de vier in het Masterplan aangewezen gebieden: rekenen/wiskunde, taal, digitale geletterdheid en burgerschap.

We zien als mogelijke ‘bedreiging’ dat afzonderlijke kerndoelen voor deze vier gebieden juist niet – in ieder geval niet vanzelf – tot betere samenhang zullen leiden. Die samenhang vraagt om een bewuste verbinding tussen de verschillende gebieden in onderwijs en curriculum.

Wij zullen ons, samen met de andere expertisepunten, ervoor inspannen om deze samenhang zo sterk mogelijk vorm te geven.