De staatssecretaris schrijft op 17 juni 2026: “Om vooruit te komen in de maatschappij is (steen)goed onderwijs nodig. Goed kunnen lezen, schrijven en rekenen is cruciaal. Dat geldt ook voor de basisvaardigheden digitale geletterdheid en burgerschap. Leraren, onderwijsassistenten, schoolleiders en bestuurders zetten zich iedere dag in om hun leerlingen een solide basis mee te geven. Ik constateer dat de ambitie om de basisvaardigheden te verbeteren op scholen en in de maatschappij breed wordt gedeeld. Dit komt mede door de inzet via het Masterplan basisvaardigheden die de urgentie heeft aangescherpt en scholen helpt om tot verbeteringen te komen. Daar gaan we de komende jaren dan ook mee door. Tegelijkertijd zie ik de noodzaak om de aanpak aan te scherpen met een Versterkingsagenda Taal en andere Basisvaardigheden. Het zijn de taalprestaties die het meest onder druk staan, terwijl taal juist de basis is voor al het leren. Taal is nodig om de leraar te begrijpen, kennis op te doen via boeken en in gesprek met anderen te leren. In deze brief zet ik mijn voornemens hiertoe op hoofdlijnen uiteen.”
Waar baseert OCW zich op bij dit beleid?
In het najaar 2026 worden de meeste recente onderzoeksuitkomsten samengebracht in de Monitor basisvaardigheden. Het gaat om de volgende bronnen die van jaar op jaar een beeld geven: leerlingvolgsystemen po (groep 3 t/m7), doorstroomtoets po, leerlingvolgsystemen onderbouw vo, eindexamens vo. Daarnaast benut OCW de peilonderzoeken van de inspectie en internationale peilingen als PISA, TIMSS en PIRLS. Zie o.a. https://www.nationaalcohortonderzoek.nl/factsheets-basisvaardigheden
En de staatssecretaris vervolgt: “De onderzoeksresultaten bevestigen voor mij dat de noodzaak groot is om nu taal echt op de eerste plaats te zetten en de bestaande aanpak vanuit het Masterplan op dit punt aan te scherpen. … Daarom werk ik de komende tijd een Versterkingsagenda Taal en andere Basisvaardigheden uit. Het is mijn ambitie een trendbreuk te realiseren in de resultaten op taal die PISA onder andere laat zien. …Zo biedt het vernieuwde curriculum, met aandacht voor taal in alle leergebieden, een uitgelezen kans voor scholen om de komende jaren hun taalonderwijs te versterken. … Daarnaast zal ik de bestaande inzet vanuit het Masterplan voortzetten, want de basisvaardigheden rekenen-wiskunde, digitale geletterdheid en burgerschap verdienen de aandacht voor de brede talentontwikkeling.”
Wat betekent dit voor het werk van ExpRW?
- We vervolgen ons werk, zeker rond de kerndoelen en de examenwijzigingen.
- De gekozen beleidslijn (taal wordt overal ondersteund) past bij onze ontwikkellijn ‘rekenbewust vakonderwijs’, en daar gaan wij onverminderd mee verder.
- Er zal ook extra werk komen voor het platform ’taalgericht vakonderwijs’ (waar wij ook al langer mee samenwerken) en waar wij graag een bijdrage aan leveren.